قانون ثبت احوال
تاریخ تصویب: 1355/04/16
با اصلاحات و الحاقات بعدی
فصل اول - کلیات
تبصره ـ نحوه جمع آوری و انتشار آمار انسانی و تهیه نمونه های مربوط به پیشنهاد سازمان ثبت احوال کشور پس از جلب نظر مرکز آمار ایران و تصویب شورایعالی ثبت احوال تعیین خواهد شد.
تبصره ـ (اصلاحی 1363/10/18) تصحیح هر نوع اشتباه در تحریر مندرجات دفتر ثبت کل وقایع و وفات اگر قبل از امضاء باشد با توضیح مراتب در حاشیه سند بعمل میآید و امضاکنندگان سند ذیل توضیح را امضاء خواهند نمود.
تبصره ـ هرگاه سند ثبت احوال در ایران تنظیم شده و ذینفع مقیم خارج از کشور باشد رسیدگی با دادگاه محل صدور سند و اگر محل تنظیم سند و اقامت خواهان هر دو در خارج از کشور باشد با دادگاه شهرستان تهران خواهد بود.
تبصره 1 ـ (اصلاحی 1363/10/18) مأموران دولت و کارکنان بیمارستانها و گورستانها مکلفند با سازمان ثبت احوال کشور در اجرای وظایف قانونی همکاری نمایند.
تبصره 2 ـ (الحاقی 1363/10/18) نحوه استفاده از خدمات افراد و سازمانها و ارگانها و نهادها به موجب آئین نامه اجرائی این قانون خواهد بود.
تبصره 1 ـ اعلام کننده کسی است که مکلف باعلام واقعه میباشد و میتواند بشخص دیگری رسماً وکالت دهد تا از طرف او واقعه را اعلام نماید.
تبصره 2 ـ گواه از لحاظ این قانون کسی است که صحت اظهارات اعلام کننده را گواهی میکند.
فصل دوم - اسناد و دفاتر ثبت احوال
تبصره 1 ـ (الحاقی 1363/10/18) صفحات دفتر ثبت کل وقایع باید شماره گذاری شود و با تعیین تعداد کل صفحات نخ کشی و سرب و منگنه شده بامضاء دادستان شهرستان یا نماینده او برسد.
تبصره 2 ـ (الحاقی 1363/10/18) دفتر ثبت کل وقایع هر سال پس از انقضاء مدت صد و بیست سال از جریان خارج و به بایگانی راکد منتقل میشود.
تبصره 3 ـ (الحاقی 1363/10/18) هرگاه اسناد یا دفاتر از بین برود در صورت وجود سابقه از روی سوابق و در صورت نبودن سابقه با دعوت صاحبان اسناد بوسیله آگهی طبق مدارک موجود در دست آنان پس از رسیدگی دفاتر یا اسناد معدوم تجدید میگردد.
فصل سوم - ثبت ولادت
تبصره ـ (اصلاحی 1363/10/18) پس از ثبت ولادت اگر طفل ایرانی باشد شناسنامه صادر و تسلیم میگردد و اعلامیه برای ثبت واقعه در دفتر ثبت کل وقایع صفحه مخصوص پدر و مادر باداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه آنان فرستاده میشود و در صورتیکه طفل خارجی باشد گواهی ولادت صادر و تسلیم میگردد.
تبصره ـ مهلت اعلام ولادت پانزده روز از تاریخ ولادت طفل است روز ولادت و تعطیل رسمی بعد از آخرین روز مهلت بحساب نمیآید و در صورتیکه ولادت در اثناء سفر زمینی یا هوائی یا دریائی رخ دهد مهلت اعلام آن از تاریخ رسیدن بمقصد محسوب میشود.
تبصره ـ در صورتیکه ازدواج پدر و مادر طفل بثبت نرسیده باشد اعلام ولادت و امضاء اسناد متفقاً بعهده پدر و مادر خواهد بود و هرگاه اتفاق پدر و مادر در اعلام ولادت میسر نباشد سند طفل با اعلام یکی از ابوین که مراجعه میکند با قید نام کوچک طرف غائب تنظیم خواهد شد.
اگر مادر اعلام کننده باشد نام خانوادگی مادر بطفل داده میشود.
تبصره ـ در صورتیکه طفل در مکانی متولد شود که خروج از آن ممنوع یا محتاج به اجازه مخصوص باشد نظیر ندامتگاه، کانون اصلاح و تربیت و غیره، متصدیان این سازمانها مکلف باطلاع واقعه و ایجاد تسهیلات لازم برای انجام وظائف صاحب واقعه میباشند.
تبصره 1 ـ (الحاقی 1363/10/18) انتخاب نامهایی که موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی می گردد و همچنین انتخاب عناوین و القاب و نامهایی زننده و مستهجن یا نامتناسب با جنس ممنوع است.
تبصره 2 ـ (الحاقی 1363/10/18) تشخیص نامهای ممنوع با شورای عالی ثبت احوال می باشد و این شورا نمونه های آن را تعیین و به سازمان اعلام می کند.
تبصره 3 ـ (الحاقی 1363/10/18) انتخاب نام در مورد اقلیتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی تابع زبان و فرهنگ دینی آنان است.
تبصره 4 ـ (الحاقی 1363/10/18) در اسناد سجلی اقلیتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی کشور نوع دین آنان قید می شود.
تبصره 5 ـ (الحاقی 1363/10/18) ذکر سیادت در اسناد سجلی ساداتی که سیادت آنان در اسناد سجلی پدر و یا جد پدری مندرج باشد و یا سیادت آنان با دلائل شرعی ثابت گردد الزامی است مگر کسانی که خود را سید ندانند و یا عدم سیادت آنان شرعاً احراز شود.
تبصره 6 ـ (الحاقی 1363/10/18) مراتب تشرف پیروان ادیان دیگر به دین مبین اسلام همراه با تغییرات مربوط به نام و نام خانوادگی آنان در اسناد سجلی ثبت می شود.
فصل چهارم (اصلاحی 1363/10/18)- ثبت وفات
تبصره ـ (اصلاحی 1363/10/18) گواهی وفات بهر شخصی که درخواست کند تسلیم میگردد.
تبصره ـ (اصلاحی 1363/10/18) ترتیب ثبت وقایع ولادت و وفاتی که پس از انقضاء مهلت مقرر اعلام شود در آیین نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد.
تبصره ـ (اصلاحی 1363/10/18) متصدیان گورستان یا دفن مکلف به اطلاع وفات به ثبت احوال هستند.
فصل پنجم - ازدواج و طلاق
تبصره ـ نمایندگان ثبت احوال مکلفند پس از ثبت واقعه رونوشت اقرارنامه را به دادسرای محل ارسال نمایند.
فصل ششم - صدور شناسنامه
تبصره ـ (الحاقی 1363/10/18) ذکر تاریخ هجری قمری از هنگام اجرای طرح تعویض شناسنامه برای نوزادان الزامی است.
7 (اصلاحی 1363/10/18)- محل تولد به ترتیب شهرستان، بخش، دهستان (شهر/ روستا).
8 (اصلاحی 1363/10/18)- نام و شماره شناسنامه و محل صدور شناسنامه ابوین .
9 (اصلاحی 1363/10/18)- تاریخ تنظیم سند بترتیب روز و ماه و سال هجری شمسی.
10 (الحاقی 1363/10/18)- محل تنظیم سند بترتیب حوزه، شهرستان، بخش، دهستان (شهر/ روستا).
11 (الحاقی 1363/10/18)- نام و نام خانوادگی مأمور تنظیم کننده سند و امضاء مأمور صدور و مهر اداره.
12 (الحاقی 1363/10/18)- شماره مسلسل و سری مخصوص شناسنامه.
13 (الحاقی 1363/10/18)- محل مخصوص ثبت ازدواج، طلاق و وفات همسر، ولادت فرزندان و وفات صاحب شناسنامه.
14 (الحاقی 1363/10/18)- محل توضیحات.
15 (الحاقی 1363/10/18)- محل مخصوص مهر انتخابات.
تبصره 1 ـ (اصلاحی 1363/10/18) شناسنامه های نمونه جدید افرادی که به سن 15 سال تمام میرسند باید ملصق به عکس همانسال و اثر انگشت و کلاسمان انگشت نگاری صاحب آن باشد.
تبصره 2 ـ (اصلاحی 1363/10/18) شناسنامه اولیه باید در سی سالگی تمام با عکس همان سال صاحب آن تجدید شود.
صاحب شناسنامه پس از رسیدن به سن سی سال مکلف است ظرف یکسال برای تجدید آن مراجعه نماید.
تبصره 3 ـ (الحاقی 1363/10/18) صدور شناسنامه مجدد و یا گواهی ولادت اتباع خارجه مطابق مقررات آئین نامه اجرائی این قانون خواهد بود.
تبصره 4 ـ (الحاقی 1363/10/18) به استثنای سازمان ثبت احوال کشور، دفاتر اسناد رسمی ازدواج و طلاق، نمایندگیهای دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور، اداره تشخیص هویت و پلیس بین المللی و اداره کل انتخابات، هیچیک از ارگانها و نهادها و مؤسسات دولتی و بخش خصوصی حق نقش مهر و درج هیچگونه مطلب و یا آثار دیگری بر روی شناسنامه را ندارند متخلف از این امر تحت پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.
فصل هفتم - صدور کارت شناسایی
تبصره 1 ـ در صورتیکه مستأجر از مقدمین علیه امنیت کشور شناخته شود موجر یا نماینده او که مقامات انتظامی یا امنیتی را ظرف مهلت مقرر مطلع نکرده باشد بعنوان شریک جرم قابل تعقیب خواهد بود.
تبصره 2 ـ مسئولان اماکن عمومی در مورد واردین و ساکنان محل خود و مسئولان مؤسسات و اشخاص حقوقی در مورد کسانی که در این محلها سکونت دارند مکلفند به ترتیب مقرر در مورد موجرین مراتب را با مشخصات افراد بمراجع مربوط اطلاع دهند. متخلفان از مقررات این تبصره نیز مشمول مجازات مقرر درباره موجرین خواهند بود.
تبصره 3 ـ طرز اعلام نشانی محل سکونت و مشخصات ساکنین و تعیین سرپرست یا مسئول خانوار و مسئولان اماکن عمومی و مؤسسات و اشخاص حقوقی و چگونگی تنظیم دفاتر و ثبت و حذف نام و مشخصات اشخاص در محلهای سکونت جدید و قدیم و شماره ترتیب ثبت ساختمانهای مسکونی در دفاتر و سایر مسائل مربوط بموجب آئیننامه اجرائی این ماده که بتصویب وزارتخانه های کشور و دادگستری خواهد رسید معین میشود.
فصل هشتم - نام خانوادگی
تبصره ـ موارد تغییر نام خانوادگی مطابق آئیننامه اجرائی این قانون میباشد.
تبصره ـ نام خانوادگی فرزند همان نام خانوادگی پدر خواهد بود اگر چه شناسنامه فرزند در قلمرو اداره ثبت احوال دیگری صادر گردد. فرزندان کبیر می توانند برای خود نام خانوادگی دیگری انتخاب نمایند.
تبصره ـ (الحاقی 1363/10/18) چنانچه در طول اجرای طرح، اشخاصی اعلام فقدان و یا درخواست تعویض شناسنامه نمایند که مشمول دوره تجدید آن گروه نباشد برای آنان طبق مقررات گواهی موقت صادر خواهد شد.
تبصره ـ تعویض شناسنامه همسر و فرزندان، ضمن گروه سنی همسری که در مهلت مقرر مراجعه میکند بعمل خواهد آمد و همچنین در موقع ثبت ولادت طفل شناسنامه پدر و مادر و افراد خانوار تعویض خواهد شد اگر چه مهلت مراجعه معین و آگهی نشده باشد.
تبصره ـ (اصلاحی 1363/10/18) در جلسات شورای تأمین شهرستان که بمنظور فوق تشکیل میگردد رئیس اداره ثبت احوال محل نیز با داشتن حق رأی شرکت خواهد داشت.
تبصره ـ (اصلاحی 1363/10/18) افرادیکه در مهلت های مقرر مراجعه نکنند پس از تشخیص تخلف مراتب به دادگاه اعلام و طبق مقررات با آنان رفتار خواهد شد.
فصل دهم - تهیه مقدمات اجرای قانون
فصل یازدهم - مقررات کیفری
تبصره ـ در مواردی که پدر یا مادر طفل معلوم نباشد و همچنین موارد مذکور در قانون حمایت کودکان بدون سرپرست از شمول این ماده مستثنی می باشد.
قانون فوق مشتمل بر پنجاه و پنج ماده و بیست و هشت تبصره پس از تصویب مجلس شورایملی در جلسه روز پنج شنبه 10 تیرماه 2535 در جلسه فوق العاده روز چهارشنبه شانزدهم تیرماه دو هزار و پانصد و سی و پنج شاهنشاهی بتصویب مجلس سنا رسید.
رییس مجلس سنا - جعفر شریف امامی